Het aantal klachten over namaakproducten bij de FOD Economie is in 2020 sterk gestegen. Toch werd sinds 2014 in geen enkel jaar zo weinig controles uitgevoerd op de verkoop of sancties opgelegd. In totaal werd in 2020 voor 8,2 miljoen € namaakproducten van de markt gehaald, opnieuw een daling tegenover 2019 en 2018. Dat  blijkt uit cijfers opgevraagd door CD&V-Kamerlid Leen Dierick aan minister van Economie Dermagne.

Dierick: “Namaakproducten zijn een plaag voor onze economie. Ze vernietigen in ons land duizenden jobs van eerlijke producenten en handelaars, ten voordele van de zwarte markt en criminele circuits. Daarnaast treffen ze ook de consumenten, die met valse en vaak minderwaardige producten opgescheept raken, soms zelfs met veiligheidsrisico’s. Deze cijfers tonen de hardnekkigheid aan van deze problematiek. Aangezien de verkoop van namaakgoederen zich de laatste jaren naar online verplaatst, moeten we sterker inzetten op proactieve monitoring op het internet.”

De FOD Economie ontving in 2020 695 klachten over namaak, een stijging van 22.6% tegenover 2019 (567). Het aantal uitgevoerde controles zakte echter sterk in 2020 (378), ten opzichte van 2019 (533) en 2018 (1545). Vermoedelijk is de coronacrisis een belangrijke factor in deze daling. De controles via actieve monitoring op internet (127 in 2020) bleven ongeveer op hetzelfde niveau als 2019 (133). “Op dit vlak moeten we een flink tandje bijsteken, aangezien de verkoop van namaakproducten tegenwoordig vooral online verloopt,” zegt Dierick. 

De uitgevoerde controles leidden in 2020 tot 204 sancties, waarvan 163 PV’s en 41 waarschuwingen. Deze cijfers tonen een daling tegenover 2018 (500) en 2019 (223). Ook het jaarlijks aantal gesloten namaakwebwinkels neemt sinds 2017 fors af. In 2017 werden nog 3060 webshops gesloten, het jaar daarop slechts 1079. Dat cijfer daalde verder tot 975 in 2019 en slechts 82 in 2020.  “De daling in de sancties is niet noodzakelijk slecht nieuws,” licht Dierick toe. “Minister Dermagne gaf immers aan dat vandaag domeinnamen proactief worden gescreend en pas online komen als ze aan alle voorwaarden voldoen. Ik sta zeker achter deze proactieve aanpak. Verder zou ook een kwaliteitslabel voor webshops uitgereikt door de FOD Economie de overheid én de consumenten helpen in de strijd tegen namaak. Ik diende hierover eerder al een resolutie in.

In 2020 werden aan 8,2 miljoen namaakartikelen in beslaggenomen, een daling van 50% ten opzichte van 2019 (16,5 miljoen). Afgelopen 10 jaar werd voor liefst 124 miljoen € namaakproducten van de markt gehaald. “Wellicht is dit slechts het tipje van de ijsberg die de totale markt aan namaakproducten is,” zegt Dierick.

Dierick: “De coronacrisis heeft de bestrijding bovendien bemoeilijkt, waardoor handelaars en producenten van namaakproducten vaker vrij spel kregen. Ik kijk uit naar de werkzaamheden van de Interministeriële Commissie voor de strijd tegen namaak en piraterij. De commissie moet een geconcerteerde aanpak mogelijk maken en verzamelt leden van de FOD Economie, K.M.O., Middenstand en Energie, de FOD Financiën, De FOD Justitie, de  Federale Politie, het FAVV, het FAGG en een vertegenwoordiger van het College van procureurs-generaal.

Economische schade

Uit cijfers van het Bureau voor intellectuele eigendom van de Europese Unie (Euipo) blijkt dat namaak de Belgische economie jaarlijks 1,5 miljard of 133 euro per Belg of maar liefst 5 procent van het Belgisch bbp verloren gaat. Hierdoor zouden 8.262 banen verloren gaan.

Grote verscheidenheid

 De FOD Economie stelt vast dat er een grote verscheidenheid bestaat in het aanbod aan namaakgoederen en aan kanalen waarlangs deze worden aangeboden. Naast de namaakvarianten van klassieke luxeproducten werden ook illegale kopieën van speelgoed, industrieel verpakkingsmateriaal, smartphone-onderdelen, meubilair of autoaccessoires aangetroffen op de Belgische markt. Deze goederen worden zowel binnen de legale als de illegale economie verhandeld. Wat betreft de illegale economie werd vastgesteld dat de verkoop via sociale media een belangrijke rol speelt. Het gaat hierbij om online verkoopplatformen, zoals Facebook Marketplace.

Leen Dierick: “Ook de online platformen moeten hun verantwoordelijkheid nemen in de strijd tegen de handel illegale producten en namaak. Wij vragen de regering dan ook in een resolutie om zich achter de verordeningen van de Europese Commissie te scharen, die strengere regelgeving oplegt aan de tech-giganten. Zij moeten zelf ook de strijd voeren tegen namaak en oplichterij.”

De productie van namaakproducten concentreert zich vooral in het buitenland, maar af en toe worden er ook productiefaciliteiten op Belgische interne markt ontmanteld.

Contact:

Leen Dierick 0478/42 80 00